Sojitz mua 27,64% Taseco Airs

Ngày 14/9, gần 14,93 triệu cổ phiếu AST được sang tay qua hai giao dịch thỏa thuận với tổng giá trị khoảng 1.053 tỷ đồng. Giá bình quân khoảng 70.524 đồng/cổ phiếu, cao hơn 10,7% so với giá đóng cửa AST cùng ngày. Lượng cổ phiếu này tương ứng 27,64% vốn Taseco Airs.

Theo các hồ sơ công bố, Sojitz nhận toàn bộ số cổ phần được bán bởi PENM IV Germany và STIC Pan-Asia 4th Industry Growth Private Equity Fund. PENM bán khoảng 9,53 triệu cổ phiếu, tương đương 17,64% vốn, trong khi STIC bán 5,4 triệu cổ phiếu, tương đương 10%. Sau giao dịch, Sojitz trở thành cổ đông lớn thứ hai, sau Taseco Group với 51%.

Đây là một secondary deal đúng nghĩa: 1.053 tỷ đồng không chảy vào Taseco Airs mà chuyển từ người mua sang các cổ đông thoái vốn. Vì vậy, giá trị của thương vụ nằm trước hết ở việc ai thay ai trên cap table, chứ không phải một đợt tăng vốn để tài trợ cho AST.

PENM đã đầu tư vào Taseco Airs từ năm 2017, còn STIC tham gia từ năm 2019. Sau khoảng 7–9 năm, hai quỹ tài chính rút khỏi doanh nghiệp và nhường lại vị trí cho một tập đoàn công nghiệp Nhật Bản.

Sự thay đổi này đáng chú ý bởi Sojitz không phải một nhà đầu tư tài chính thuần túy.

Tập đoàn Nhật Bản có hoạt động trong hàng không, hạ tầng giao thông, bán lẻ, thực phẩm và logistics. Sojitz cho biết đang mở rộng nguồn thu từ lĩnh vực sân bay thông qua các dịch vụ như phục vụ mặt đất, hàng hóa, bán lẻ và suất ăn.

Quan trọng hơn, Sojitz đã có một mối liên hệ trực tiếp với hệ sinh thái của AST trước khi mua cổ phần.

JALUX, doanh nghiệp Nhật Bản hoạt động trong lĩnh vực bán lẻ và dịch vụ sân bay, là đối tác của Taseco Airs trong liên doanh Jalux Taseco. AST sở hữu 51% liên doanh này. Năm 2025, mảng hàng miễn thuế do Jalux Taseco vận hành đóng góp khoảng 22,3% doanh thu của AST.

Nói cách khác, Sojitz bước vào AST không phải từ con số 0. Một mắt xích trong hệ sinh thái Nhật Bản đã nằm bên trong AST từ trước khi thương vụ diễn ra.

Phía AST cũng mang lại một tài sản mà Sojitz khó có được chỉ bằng việc xây dựng hoạt động mới: mạng lưới điểm kinh doanh tại các sân bay lớn.

Cuối năm 2025, Taseco Airs có 138 điểm kinh doanh. Nội Bài đóng góp 43,2% doanh thu, Tân Sơn Nhất 20,5% và Đà Nẵng 18,8%. Công ty hoạt động trong bán lẻ, F&B, duty-free, phòng chờ thương gia, quảng cáo, logistics hàng không và các dịch vụ phi hàng không khác.

Đây chính là phần hấp dẫn nhất của deal.

Sojitz mua quyền tham gia vào một nền tảng dịch vụ đã hiện diện tại các sân bay lớn của Việt Nam, thay vì phải tự xây dựng từ đầu.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, AST đạt khoảng 1.035 tỷ đồng doanh thu hợp nhất, tăng 33%; lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ đạt khoảng 178 tỷ đồng, tăng 52%.

Nhưng định giá hơn 70.500 đồng/cổ phiếu không chỉ là câu chuyện của kết quả kinh doanh hiện tại. Phần đáng theo dõi nằm ở quyền tăng trưởng phía trước: T3 Tân Sơn Nhất, Long Thành và quá trình mở rộng công suất các sân bay lớn sẽ tạo thêm mặt bằng cho bán lẻ, F&B, lounge, quảng cáo và các dịch vụ phi hàng không.

Dù vậy, chưa có công bố chính thức cho thấy Sojitz đã đặt ra một kế hoạch tích hợp cụ thể giữa AST với hệ sinh thái của tập đoàn. Vì thế, những khả năng về synergy giữa bán lẻ, thực phẩm, logistics và dịch vụ sân bay mới chỉ nên được xem là tiềm năng của thương vụ, chưa phải mục tiêu đã được xác nhận.

Điều chắc chắn hơn nằm ở cấu trúc deal: PENM và STIC rút lui; Sojitz bước vào; Taseco Group vẫn kiểm soát AST.

Với tỷ lệ 27,64%, Sojitz chưa thay đổi quyền kiểm soát doanh nghiệp. Nhưng vị trí này đủ lớn để biến tập đoàn Nhật Bản thành một cổ đông có tiếng nói đáng kể.

Vì vậy, câu hỏi quan trọng sau thương vụ không phải Sojitz đã mua bao nhiêu cổ phần, mà là 27,64% đó sẽ được sử dụng như một khoản đầu tư tài chính dài hạn hay trở thành điểm khởi đầu cho một hệ sinh thái dịch vụ sân bay Nhật Bản tại Việt Nam.

Nếu vế thứ hai xảy ra, giao dịch 1.053 tỷ đồng ngày 14/9 sẽ được nhìn lại không phải như một thương vụ thoái vốn của hai quỹ ngoại, mà như một deal chuyển giao vai trò cổ đông: từ private equity sang strategic capital.